Jabłko

Naturalne antyoksydanty, czyli co pomoże w prewencji raka i hipercholesterolemii.

In Dietetyk radzi by Ewa Bulczak2 Comments

Stres oksydacyjny ma negatywny wpływ na organizm powodując jego starzenie, stąd substancje zawarte w pożywieniu zmniejszające ten wpływ są pożądane.

Składniki mające właściwości antyoksydacyjne są częściami składowymi żywności. Jednymi ze składników zmniejszających negatywną oksydację są fenolokwasy, do których należą kwasy hydroksycynamonowe, w tym  kwas kawowy, który najczęściej tworzy estry z kwasem chinowym, α-hydroksydihydrokawowym i winowym, wskutek czego powstają odpowiednio kwasy: chlorogenowy, rozmarynowy i kawoilowinowy oraz o najwyższych właściwościach antyoksydacyjnych ester fenetylowy kwasu kawowego (CAPE).

Kwasy fenolowe są metabolitami wtórnymi roślin i pełnią funkcje ochronne przed działaniem owadów i mikroorganizmów. Chronią przed utlenianiem lipidów zawartych w owocach, nasionach. Młoda roślina podczas wzrostu i dojrzewania nasion i owoców wymaga większej ochrony, stąd zawartość kwasów fenolowych w młodych roślinach jest większa, natomiast mniejsza jest u roślin dojrzałych. Przekłada się to na właściwości organoleptyczne roślin, które w miarę dojrzewania stają się mniej cierpkie.

Źródłem kwasu kawowego są m.in. warzywa strączkowe, kawa, jabłka, ziemniaki, szpinak, sałata, kapusta, oliwa z oliwek, wino, pomidory, a także orzechy, ziarna zbóż, nasiona słonecznika oraz różne owoce. Kwas rozmarynowy jest natomiast składnikiem ziół: rozmarynu i szałwii, goździków, oregano, tymianku, cynamonu, majeranku, kminku, bazylii, kurkumy. Kwas chlorogenowy występuje głównie w ziemniakach, zielonych liściach i owocach kawowca, głogu, karczocha, a także w popularnych warzywach, takich jak: sałata, pomidory, ziemniaki, seler. Natomiast kwas kawoilowinowy to jedna z najrzadziej występujących w przyrodzie pochodnych kwasu kawowego. Kwas ten występuje m.in. w winogronach. Zawartość fenolokwasów w niektórych z owoców podana jest w tabeli poniżej.

Badania wykazały, że spożycie kwasu chlorogenowego jako składnika kawy obniża poziom biomarkera wczesnej fazy stresu oksydacyjnego, a także wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu i triacylogliceroli w osoczu o ok. 44 i 58 %, a w wątrobie o 24 % kwas kawowy[i]. Jednocześnie kwasy hydroksycynamonowe chronią frakcję LDL cholesterolu przed zmianami wywołanymi utlenianiem czego skutkiem jest zahamowanie aterogenezy i odkładania się złogów lipidowo-glikoproteinowych (potocznie nazywanych blaszką miażdżycową).

Wykazują równie zdolności do hamowania rozwoju raka i tworzenia się mutagennych związków, takich jak nitrozoaminy, stąd nazywane są inhibitorami chorób nowotworowych. Dzięki właściwościom przeciwutleniającym możliwa jest bowiem neutralizacja chemicznych utleniaczy, wolnych rodników oraz kancerogenów środowiskowych i tym samym niedopuszczenie do uszkodzeń materiału genetycznego[ii].

Podsumowując związki fenolowe zawarte w żywności dzięki swoim właściwością:

  • chronią organizm przed kancerogenami, mutagenami i chorobami nowotworowymi, a przez to brać udział w leczeniu raka
  • chronią przed aterogenezą zmniejszając ilość odkładanej blaszki miażdżycowej
  • działają przeciwzapalnie, żółciopędnie i przeciwbakteryjnie (zwłaszcza przeciwko bakteriom Gram dodatnim), antywrzodowo i ochronnie na wątrobę
  • stymulują produkcję przeciwciał klasy IgG

 

 


[i] J. Kołodziejczyk-Czepas, M. Szejk, A. Pawlak, H M. Ż „Właściwości przeciwutleniające kwasu kawowego i jego pochodnych żywność” Nauka. Technologia. Jakość, 2015, 3 (100), 5 – 17
[ii] U. Gawlik-Dziki „Fenolokwasy jako bioaktywne składniki żywności”  nauka. technologia. jakość, 2004, 4 (41) s, 29 – 40

Comments

  1. Zawarte w głogu związki przelicza się na kwas kawowy, należący do kwasów hydroksycynamonowych. Obniża on aktywność enzymu dezaktywującego testosteron i eliminującego go z organizmu. Kwas kawowy jest elementem molekuły kwasu chlorogenowego, który podnosi poziom testosteronu hamując jego degradację w wątrobie. Ma to bardzo niekorzystne działanie w sytuacji przerostu prostaty, której nowotwór jest hormonozależny.
    Niektóre popularne produkty spożywcze nasilają problemy z testosteronem.
    Kawa i kwas chlorogenowy podnoszą poziom testosteronu w ten sam sposób. Bezkofeinowa kawa ma to samo działanie.

    1. Author

      Ponieważ wpływ testosteronu na rozwój raka prostaty nadal wymaga dalszych badań (odsyłam do artykułu „Wpływ testosteronu na rozwój raka gruczołu krokowego” dr n. med. Jakub Dobrucha, który ukazał się w Przeglądzie Urologicznym 2007/2 (42) jak również do artykułu „Znaczenie wiedzy dotyczącej poziomu testosteronu u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego”, który to artykuł ukazał się w Przeglądzie Urologicznym 2014/6 (88)),a korzystny wpływ antyoksydantów jest w chwili obecnej uznany w świetle naukowych dowodów jako naturalna broń w walce z procesami nowotworzenia, uważam że ich spożywanie jest polecane. Oczywiście dobrze wiedzieć, że są pewne kontrowersje w temacie, ale zmiana nawyków żywieniowych tj. włączenie warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych, zielonej herbaty i aktywności fizycznej do codziennego rozkładu dnia wyjdzie na korzyść.

Dodaj komentarz